به کارگیری شاخص رژیم غذایی غربی شده در پایش تغذیه ای ابزاری برای شناسایی گذار غذایی ناسالم و خطر متابولیک در ایران

گسترش رژیم غذایی غربی شده، شامل مصرف بالای نوشیدنی های شیرین، غذاهای فراوری شده، گوشت قرمز و فراوری شده، سدیم، چربی های ناسالم و غلات تصفیه شده، یکی از جلوه های مهم گذار تغذیه ای و از عوامل مرتبط با افزایش خطر بیماری های غیرواگیر و سندرم متابولیک است. این خلاصه سیاستی بر پایه دو مطالعه مکمل تدوین شده است: نخست، مطالعه طراحی و توسعه شاخص رژیم غذایی غربی شده یا WDI که با مرور ادبیات علمی، ضرایب 30 گروه یا جزء غذایی را بر اساس ارتباط آن ها با سندرم متابولیک و اجزای آن تعیین کرد؛ و دوم، مطالعه اعتبارسنجی WDI در جمعیت بزرگسالان کوهورت فسا. یافته ها نشان می دهد نوشیدنی های شیرین، غذاهای فراوری شده، گوشت قرمز، سدیم و چربی های هیدروژنه مهم ترین اجزای نامطلوب رژیم غذایی غربی شده هستند؛ در حالی که فیبر غذایی، ترکیبات گیاهی، ویتامین ها و مواد معدنی، مغزها، دانه ها و ماهی نقش محافظتی بیشتری دارند. در مطالعه فسا نیز نمره بالاتر WDI، که نشان دهنده پیروی کمتر از رژیم غذایی غربی شده است، با احتمال کمتر سندرم متابولیک و وضعیت بهتر نشانگرهای متابولیک مانند دور کمر، BMI، قند خون ناشتا، تری گلیسرید و فشارخون همراه بود. بر این اساس، WDI می تواند به عنوان ابزار پایش تغذیه ای و پژوهشی برای سنجش روند غربی شدن رژیم غذایی، شناسایی الگوهای غذایی ناسالم و جهت دهی سیاست های تغذیه ای در ایران به کار رود. با این حال، این شاخص نباید به عنوان ابزار تشخیص بالینی مستقل استفاده شود.