برگزاری نشست هم‌اندیشی راهبردی مطالعات بزرگ جمعیتی در معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت

نشست هم‌اندیشی راهبردی مطالعات بزرگ جمعیتی روز ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ با حضور مدیران، مسئولان و صاحب‌نظران حوزه پژوهش در محل معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، رئیس مرکز توسعه، هماهنگی و ارزیابی تحقیقات گزارشی از اقدامات و عملکرد ستاد معاونت تحقیقات و فناوری در زمینه برنامه‌ریزی و هدایت برنامه مطالعات بزرگ جمعیتی کشور ارائه کرد. در این گزارش، روند فعالیت‌های انجام‌شده در راستای توسعه و ارتقای این زیرساخت‌های ملی و نقش آن‌ها در ارتقای سلامت جامعه مورد تأکید قرار گرفت.

در ادامه، معاون تحقیقات و فناوری مؤسسه نیماد ضمن ارائه گزارشی از برنامه‌های حمایتی این مؤسسه در حوزه مطالعات بزرگ جمعیتی و بیوبانک‌های متناظر، چالش‌های موجود در تدوین و ارائه پروپوزال‌های مرتبط با فراخوان‌های هدفمند (RFP) را تشریح کرد. وی بر ضرورت همکاری و تعامل مؤثر میان دبیرخانه کارگروه راهبری مطالعات بزرگ جمعیتی و شبکه‌ تحقیقات و فناوری مطالعات بزرگ جمعیتی تأکید نمود و ارتقای کیفیت و اثربخشی طرح‌های پژوهشی را از الزامات افزایش اثرگذاری این مطالعات برشمرد.

در بخش بحث و تبادل نظر تخصصی، آقای دکتر آخوندزاده با تأکید بر ضرورت پاسخگویی به تکالیف مندرج در برنامه هفتم پیشرفت کشور و توجه به الزامات و سیاست‌های دوران پساجنگ، نقش کارگروه ستادی مطالعات بزرگ جمعیتی را در هماهنگی و تعامل مؤثر با شبکه‌ها و زیرساخت‌های مرتبط بسیار حائز اهمیت دانست؛ وی همچنین بهره‌برداری بهینه از زیرساخت‌های داده‌ای موجود را از مهم‌ترین الزامات توسعه تحقیقات سلامت عنوان کرد و اظهار داشت که استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز رشد تولیدات علمی با کیفیت و تسهیل فرایندهای پژوهشی کشور باشد.

در ادامه، آقای دکتر فرجام، دبیر کارگروه راهبری مطالعات بزرگ جمعیتی، ضمن تبیین چالش‌ها و محدودیت‌های موجود در مسیر حفظ، پایداری و ارتقای عملکرد این مطالعات، بر ضرورت برنامه‌ریزی مشارکتی برای بهره‌برداری از داده‌های ارزشمند مطالعات بزرگ جمعیتی تأکید کرد. وی موضوعاتی نظیر حکمرانی و مالکیت داده‌ها، تأمین منابع مالی و انسانی، استانداردسازی و یکپارچه‌سازی نظام‌های داده‌ای، ارتقای بهره‌وری علمی و ترجمان دانش، توسعه همکاری‌های بین‌بخشی، ارتباط با صنعت و افزایش اثرگذاری مطالعات در فرایندهای سیاست‌گذاری سلامت را از مهم‌ترین محورهای مورد توجه در این حوزه برشمرد.

در ادامه نشست، آقای دکتر ملک‌زاده با اشاره به نمونه‌های موفق بهره‌گیری از مطالعات بزرگ جمعیتی در ارتقای سلامت جامعه، تجربه مگاپروژه «پلی‌پیل» را به‌عنوان یکی از نمونه‌های شاخص اثرگذاری این مطالعات در بهبود پیامدهای سلامت تشریح کرد. همچنین آقای دکتر لاریجانی با مرور تجربه‌های ارزشمند پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران در طراحی و اجرای مطالعات بزرگ جمعیتی، بر ضرورت حرکت به سمت پژوهش‌های مسئله‌محور و بهره‌برداری هدفمند از ظرفیت این زیرساخت‌ها در پاسخ به نیازهای نظام سلامت کشور تأکید کرد. همچنین آقای دکتر عزیزی با اشاره به چالش‌های روز حوزه تحقیقات و درس‌آموخته‌های حاصل از توسعه و مدیریت زیرساخت‌های پژوهشی کشور، بر ضرورت حفظ و پاسداشت سرمایه‌های انسانی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین الزامات پایداری و موفقیت مطالعات بزرگ جمعیتی تأکید کرد.

در پایان جلسه، دکتر خلیلی، رئیس شبکه تحقیقات و فناوری کوهورت گزارشی از برنامه‌ها و فعالیت‌های این شبکه ارائه کرد. همچنین اساتید و متخصصان حاضر در نشست ضمن ارائه دیدگاه‌ها و راهکارهای پیشنهادی، بر اتخاذ رویکردهای هم‌افزا در بهره‌برداری از داده‌های مطالعات بزرگ جمعیتی و نیز لزوم توجه به پیگیری‌های ادواری و ثبت دقیق داده‌ها تأکید کردند.